W codziennych sprawach związanych z pieniędzmi znaczenie ma nie tylko i wyłącznie rodzaj wybranej usługi, niemniej jednak również sposób działania instytucji, która ją świadczy. W polskim sektorze bankowym funkcjonują podmioty o różnorakich formach organizacyjnych, a jednym z nich jest bank spółdzielczy. Jego charakter wynika przede wszystkim z tego, że działa jako spółdzielnia, a nie jako typowa spółka akcyjna.
W strukturze takiej instytucji występują członkowie posiadający udziały, a ich prawa i obowiązki określają przepisy oraz statut. Nie znaczy to jednak, że każda osoba korzystająca z rachunku musi zostać członkiem. W praktyce klient i członek spółdzielni mogą być dwiema różnymi rolami. To rozróżnienie jest ważne, ponieważ daje możliwość uniknąć częstego błędu polegającego na utożsamianiu samego posiadania konta z uczestnictwem w strukturze właścicielskiej banku.
Kiedy pojawia się pytanie, czym odbiega bank spółdzielczy od banku komercyjnego, warto rozpocząć właśnie od sposobu organizacji. W banku komercyjnym właścicielami są akcjonariusze, natomiast w banku spółdzielczym występują członkowie spółdzielni. Odmienna jest więc nie tylko i wyłącznie metoda prawna, ale także mechanizm związany z uczestnictwem właścicielskim. Z perspektywy osoby wykonującej przelew czy korzystającej z karty różnica ta może pozostać praktycznie niezauważalna. Bardziej widoczna staje się przy analizowaniu zasad członkostwa, organów banku a także sposobu podejmowania określonych decyzji. Warto również pamiętać, że bank spółdzielczy nadal kreuje czynności bankowe i podlega regulacjom dotyczącym sektora bankowego. Nie należy zatem traktować go jako instytucji o w pełni innym charakterze niż pozostałe banki.
Drugą kwestią jest skala oraz sposób prowadzenia działalności. Bankowość spółdzielcza ma silne związki z lokalnymi społecznościami i przez lata była związana w głównej mierze z obsługą rolnictwa, małych przedsiębiorstw oraz klientów z mniejszych miejscowości. Obecnie poszczególne banki mogą jednakże znacząco się od siebie różnić. Jeden może działać na niewielkim obszarze, w trakcie gdy inny ma rozbudowaną sieć placówek i szeroki zakres obsługi elektronicznej. Nie warto więc wyciągać wniosków dotyczących konkretnego banku wyłącznie na bazie jego spółdzielczego charakteru. Przy realnym wyborze usługi znaczenie mają najmniejsze elementy zapisane w umowie i regulaminach. Tyczy się to w głównej mierze opłat za prowadzenie rachunku, zasad korzystania z karty, kosztów przelewów, warunków kredytowania czy dostępnych metod kontaktu z bankiem. Sama forma organizacyjna nie przesądza o tych parametrach.
Istotnym elementem pozostaje także lokalność, która w przypadku bankowości spółdzielczej może wpływać na sposób funkcjonowania instytucji, ale nie stanowi uniwersalnej zasady. Zakres działalności zależy od konkretnego podmiotu, jego wielkości a także przyjętego modelu organizacyjnego. Z punktu widzenia klienta ważne jest rozdzielenie informacji o rodzaju banku od oceny pojedynczej usługi. To, że dana instytucja jest spółdzielcza, mówi przede wszystkim o jej strukturze prawnej i właścicielskiej, jednakże nie odpowiada samo w sobie na pytania o koszty, dostępność towarów czy sposób obsługi. Przy analizowaniu oferty trzeba zatem sprawdzać bieżące dokumenty a także dokładnie określone warunki. Takie podejście ma znaczenie w szczególności wtedy, gdy porównywane są instytucje o różnej formie prawnej, ponieważ analogicznie wyglądająca usługa może być regulowana odmiennymi zasadami szczegółowymi.
Dodatkowe informacje: spółdzielczy bank.
