Drewno wykorzystywane w budownictwie i aranżacji pomieszczeń nie zawsze musi pochodzić z nowo pozyskanego surowca. Częstokroć materiał z wcześniejszych konstrukcji, rozebranych budynków czy nieużywanych elementów wyposażenia może otrzymać kolejne wykorzystanie. Drewno z odzysku ma za sobą określoną historię użytkowania, która na prawdę często pozostawia ślady w jego wyglądzie i strukturze.
Widoczne otwory po gwoździach, przebarwienia, nierówności powierzchni czy zmieniony odcień są rezultatem wieloletniego kontaktu z otoczeniem. Nie znaczy to natomiast, że właściwie każdy taki element nadaje się do ponownego wykorzystania. Przed rozpoczęciem prac niezbędna jest ocena jego stanu, wilgotności, stabilności a także potencjalnych uszkodzeń biologicznych. Znaczenie ma też wcześniejsze użycie materiału, ponieważ od niego może zależeć zakres przygotowania do kolejnych zastosowań. Inaczej postępuje się z belkami konstrukcyjnymi, a zupełnie inaczej z deskami przeznaczonymi na elementy dekoracyjne.
Stare drewno wymaga dobrego przygotowania, zanim zostanie wykorzystane w nowym projekcie. Pierwszym etapem jest zwykle usunięcie zabrudzeń, pozostałości starych powłok a także metalowych elementów, które mogły pozostać w materiale (polecamy: altes Holz). Następnie testuje się, czy powierzchnia nie jest osłabiona przez pęknięcia, grzyby lub działalność owadów. W praktyce ważne jest rozróżnienie naturalnych śladów użytkowania od uszkodzeń wpływających na trwałość elementu. Nierówna faktura może być zamierzonym skutkiem wizualnym, ale rozległe ubytki albo osłabione fragmenty wymagają już innej oceny. Część materiału można pozostawić w pierwotnej postaci, natomiast inne elementy potrzebują cięcia, szlifowania, suszenia lub zabezpieczenia odpowiednimi preparatami. Nie zawsze warto usuwać wszystkie ślady wcześniejszego użytkowania, ponieważ zbyt intensywna obróbka może pozbawić drewno cech, które odróżniają je od nowych desek. Końcowy zakres prac zależy więc zarówno od planowanego wykorzystania, jak i rzeczywistego stanu surowca.
Współczesne projekty architektoniczne coraz częściej łączą materiały o odmiennym pochodzeniu i charakterze. Stare drewno w nowoczesnej architekturze może występować obok betonu, szkła, stali czy gładkich powierzchni mineralnych. Takie ranking opiera się przede wszystkim na różnicy faktur, barw i sposobu wykończenia. Drewno może stanowić część elewacji, okładzin ściennych, sufitów, schodów, drzwi albo wyposażenia wnętrz. W współzależności od projektu zachowuje się jego naturalną powierzchnię albo poddaje ją częściowej obróbce. Istotne jest jednak uwzględnienie warunków, w jakich materiał będzie użytkowany (sprawdź: madera vieja). W pomieszczeniach o zmiennej wilgotności trzeba brać pod uwagę możliwość pęcznienia i kurczenia się drewna, jednakże na zewnątrz istotne stają się opady, nasłonecznienie oraz zmiany temperatury. Projektant musi także określić, czy dany detal pełni tylko funkcję wizualną, czy przenosi obciążenia. W drugim przypadku konieczna jest dokładniejsza ocena jego parametrów technicznych, ponieważ sam wygląd nie daje możliwość określić przydatności konstrukcyjnej.
Przy ponownym wykorzystaniu materiałów drewnianych znaczenie moraz sposób ich doboru i implementacji do konkretnego miejsca. Poszczególne partie mogą różnić się odcieniem, szerokością, grubością a także stopniem zużycia, dlatego pozyskanie jednolitej powierzchni wymaga wcześniejszego zaplanowania układu. W sytuacji większych realizacji kłopotem bywa dostępność odpowiedniej ilości materiału o zbliżonych właściwościach. Trzeba także uwzględnić jego wymiary, które po rozbiórce nie zawsze odpowiadają standardom stosowanym we współczesnym budownictwie. Drewno z odzysku może być wykorzystywane zarówno jako pojedynczy element, jak i większy fragment wykończenia, jednakże za każdym razem wymaga indywidualnego podejścia. Ważne pozostają też kwestie dokumentacji pochodzenia, wcześniejszych powłok chemicznych a także sposobu przechowywania przed montażem. Te czynniki wpływają na zakres przygotowania materiału, organizację prac i sposobności jego wykorzystania w nowej przestrzeni.
Więcej informacji na stronie: reclaimed wood.
